Mieszkanie dla osób z dysfunkcjami wzroku

Przy projektowaniu mieszkania dla osoby z dysfunkcjami wzroku, a także przy adaptowaniu już istniejącego mieszkania należy wziąć pod uwagę przede wszystkim indywidualne potrzeby takiej osoby. Dysfunkcje wzroku mogą być zróżnicowane – np. uszkodzenia pola widzenia, zaburzenia ostrości widzenia, zaburzenia widzenia kolorów i poczucia głębi, a także zaburzenia akomodacji i skłonność do tzw. olśnień.

Jednym z najważniejszych elementów jest oświetlenie. Czasem nawet osoby uznawane za niewidome są w stanie rozróżniać światło i ciemność bądź duży kontrast; jeśli zostanie to odpowiednio wykorzystane, może im bardzo pomóc w poruszaniu się po mieszkaniu i korzystaniu z jego wyposażenia. Z kolei osoby z zaburzeniami akomodacji i skłonnością do olśnień powinny unikać zbyt silnego światła. Kolor światła powinien być jak najbardziej zbliżony do oświetlenia naturalnego. W mieszkaniu nie powinny występować miejsca, gdzie nie dociera światło, ani duże różnice intensywności między poszczególnymi pomieszczeniami.

niepelnosprawni

Ważna jest możliwość zmiany intensywności światła. Dlatego poleca się włączniki ze ściemniaczem albo oprawy o większej liczbie żarówek, które można włączać pojedynczo. W miejscach, gdzie pracujemy, przygotowujemy posiłki itp., należy zainstalować dodatkowe źródła światła. Powinny one również pozwalać na regulację natężenia światła, a także na jego ukierunkowanie (np. lampy o ruchomym ramieniu). Lepiej unikać oświetlenia z tyłu lub z boku, by nie powstawały cienie. Uniknięcie lub ograniczenie olśnień możliwe jest poprzez zastosowanie matowych powierzchni (podłóg, blatów, ścian), od których światło nie będzie się odbijać. Najlepiej, by w mieszkaniu nie było zbyt dużo luster – tylko tam, gdzie to konieczne. Abażury powinny całkowicie osłaniać żarówki.

Kolejnymi elementami, które warto wziąć pod uwagę, są kontrast i kolor. Dla większości osób korzystne będzie zwiększenie kontrastu (np. ciemne meble na tle jasnej ściany). Przy tym ciemne kolory powinno się wybierać z dolnej połowy koła barw (niebieski, fioletowy, purpurowy, czerwony), a jasne z górnej (niebieskozielony, zielony, żółty, pomarańczowy). Lepiej też unikać zestawiania sąsiadujących kolorów, gdyż wiele osób może mieć problem z dostrzeżeniem różnicy. Najlepiej, by większość elementów wyposażenia mieszkania była jednolita w kolorze, bez deseni. Podłogi, drzwi i futryny okien, a także detale typu wyłączniki i gniazdka powinny się wyraźnie różnić od koloru ścian. Meble i inne elementy wyposażenia też powinny kontrastować z tłem, przy czym warto zastosować kontrasty w elementach poziomych i pionowych. Można przemalować półki czy blaty, ale czasem wystarczy np. położyć jasną serwetkę na ciemnym meblu.

Jeśli chodzi o bezpieczeństwo poruszania się po mieszkaniu, należy unikać drzwi rozwieranych, gdyż łatwo jest się z nimi zderzyć, gdy są uchylone. Najbezpieczniejsze są drzwi rozsuwane lub harmonijkowe; można też zamontować samozamykacze w istniejących drzwiach rozwieranych. Powinno się również unikać progów oraz różnic poziomów między pomieszczeniami, by wyeliminować ryzyko potknięcia się.